UB Thường vụ Quốc hội “khuôn” lại 2 phương án xử lý tài sản,
thu nhập tăng thêm mà người kê khai không giải trình được nguồn gốc là: khởi kiện
ra toà đề nghị tịch thu hoặc thu thuế. Đến thời điểm này, cả cơ quan thẩm tra
và cơ quan soạn thảo dự án luật phòng chống tham nhũng (sửa đổi) đều chọn
phương án giải quyết tại toà.
Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi) là nội dung đầu
tiên được UB Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp lần thứ 27, bắt đầu
vào sáng nay, 10/9.
Lần này, báo cáo của UB Tư pháp - cơ quan thẩm tra dự án
luật chỉ nêu một vấn đề còn nhiều ý kiến nhau: quy định về xử lý tài sản, thu
nhập tăng thêm không giải trình được hợp lý về nguồn gốc (điều 57).
Theo báo cáo, UB Tư
pháp đã phối hợp với các cơ quan hữu quan nghiên cứu để xây dựng 2 phương án gồm
thu hồi thông qua thủ tục xem xét, giải quyết tại tòa án (phương án 1) và thu
thuế thu nhập cá nhân (phương án 2) bảo đảm có căn cứ, phù hợp với thực tiễn.
Theo phương án 1, đối
với tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình
được hợp lý về nguồn gốc, Cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập chuyển kết luận
xác minh và các tài liệu có liên quan để yêu cầu tòa án có thẩm quyền xem xét,
quyết định về tính hợp lý của việc giải trình; Tòa án ra quyết định thu hồi tài
sản, thu nhập tăng thêm nếu người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp
lý về nguồn gốc hoặc bác yêu cầu của cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập trong
trường hợp người có nghĩa vụ kê khai đã giải trình hợp lý về nguồn gốc tài sản,
thu nhập tăng thêm.
Ưu điểm của các
phương án này là thể hiện được thái độ mạnh mẽ của Nhà nước đối với tài sản,
thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về
nguồn gốc; giải quyết được những vướng mắc trong kiểm soát tài sản, thu nhập của
Luật Phòng chống tham nhũng hiện hành, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả
công tác phòng chống tham nhũng. Đồng thời, việc giao cho tòa án xem xét, quyết
định về tính hợp lý của việc giải trình cũng bảo đảm được tính khách quan, minh
bạch và quyền lợi của các bên. Đây cũng là hình thức xử lý mà nhiều nước trên
thế giới đang áp dụng, theo cơ quan thẩm tra.
Báo cáo cũng cho biết,
theo thống kê của Ngân hàng Thế giới thì đến năm 2011 có khoảng 25 quốc gia quy
định về thu hồi tài sản không dựa trên kết án hình sự.
Theo phương án 2, nếu
Nhà nước không chứng minh được tài sản, thu nhập tăng thêm của người có nghĩa vụ
kê khai do phạm tội, vi phạm pháp luật mà có thì tạm coi đây là một khoản thu
nhập phải chịu thuế, người kê khai phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Ưu điểm của phương
án này là thể hiện thái độ rõ ràng của Nhà nước khi xử lý tài sản, thu nhập
tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về nguồn gốc
bằng công cụ kinh tế (thuế) nên thời gian xử lý ngắn hơn, hạn chế được tâm lý nặng
nề đối với người có nghĩa vụ kê khai so với việc xử lý thông qua con đường Tòa
án. Việc thu thuế cũng không loại trừ trách nhiệm hình sự, trách nhiệm hành
chính và thu hồi tài sản nếu sau đó Nhà nước chứng minh được tài sản này do phạm
tội, vi phạm pháp luật mà có. Trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai không
đồng tình với quyết định thu thuế thì họ vẫn có thể khiếu nại hoặc khởi kiện ra
tòa hành chính để giải quyết.
Đối với các phương
án khác theo ý kiến của đại biểu Quốc hội là xử lý hành chính, xử lý hình sự
thông qua việc hình sự hoá tội làm giàu bất chính, xử lý như hiện nay Uỷ ban Tư
pháp và cơ quan trình dự án cũng đều xem xét, cân nhắc kỹ các ưu điểm, nhược điểm.
Chủ nhiệm UB Tư pháp
cho biết, cả UB Tư pháp và Chính phủ (cơ quan trình dự án luật) đề nghị lựa chọn
phương án 1 (xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được hợp lý về
nguồn gốc qua thủ tục xem xét, giải quyết tại tòa án) vì đây là phương án có
nhiều ưu điểm vượt trội hơn so với các phương án khác.
0912.527.631
